10 veelvoorkomende oorzaken van incontinentie: Een duidelijke gids

Urine-incontinentie is een aandoening die miljoenen mensen over de hele wereld treft. Ondanks de veelvoorkomende aard van incontinentie, wordt er zelden over gesproken. Het is een symptoom met diverse onderliggende oorzaken, die elk van invloed zijn op het vermogen van de blaas om de urinestroom te controleren. Het begrijpen van deze oorzaken is van essentieel belang voor het effectief beheren van de aandoening en voor het verbeteren van de levenskwaliteit van de betrokkenen.

In het licht hiervan wordt er gekeken naar de tien meest voorkomende oorzaken van incontinentie, om zo meer inzicht te geven in dit wijdverspreide probleem. We richten ons op het bieden van heldere en betrouwbare informatie, in de hoop dat dit bijdraagt aan een beter begrip en de weg opent naar doeltreffende oplossingen voor hen die met deze aandoening leven.

Zwangerschap en Bevalling

Tijdens zwangerschap kunnen de bekkenbodemspieren onder aanzienlijke druk komen te staan, wat kan leiden tot incontinentieproblemen. Bij meer dan een derde van de vrouwen ontstaat er gedurende hun eerste zwangerschap stressincontinentie. Dit percentage stijgt bij volgende zwangerschappen.

De zwangerschap zelf is een belangrijke veroorzaker van incontinentie, grotendeels door de fysieke en hormonale veranderingen die plaatsvinden. Naarmate de baarmoeder groeit, oefent deze meer druk uit op de blaas en de bekkenbodemspieren. Deze druk kan leiden tot verzwakking van deze spiergroepen en het ondersteunend weefsel, wat stressincontinentie tot gevolg heeft. Activiteiten zoals hoesten, niezen, lachen of sporten kunnen dan lekkage van urine veroorzaken. Ook maken hormonale veranderingen de spieren en het bindweefsel soepeler ter voorbereiding op de bevalling, wat de capaciteit van de bekkenbodem om de blaas te controleren verder vermindert.

Bij een vaginale bevalling kunnen deze spieren uitrekken, verzwakken of zelfs scheuren. Dit beïnvloedt hun vermogen om de blaas en urinebuis stevig te controleren en kan leiden tot stressincontinentie – onvrijwillig urineverlies dat optreedt tijdens lichamelijke activiteiten die de buikdruk verhogen. Daarnaast kunnen de zenuwen die de blaascontrole reguleren tijdens de bevalling beschadigd raken, waardoor het vermogen van de blaas om volheid te detecteren en het urineren goed te signaleren, beïnvloed kan worden. De impact van een bevalling op incontinentie verschilt en hangt af van diverse factoren, waaronder de duur van de bevalling, de grootte van de baby en het gebruik van hulpmiddelen zoals een verlostang. Sommige vrouwen herstellen snel, maar anderen kunnen langdurige uitdagingen ervaren na de bevalling. Specifieke oefeningen zoals Kegeloefeningen of medische behandelingen kunnen nodig zijn om de bekkenbodemspieren te versterken en de controle over de blaas te herstellen.

Menopauze

Tijdens de menopauze ervaren vrouwen vaak hormonale veranderingen die invloed kunnen hebben op de blaasfunctie. Het dalen van het hormoon oestrogeen is belangrijk, omdat het bijdraagt aan de sterkte en gezondheid van de bekkenbodem en urethra, essentieel voor urinecontrole.

  • Verminderd Oestrogeen: Leidt tot verzwakking van weefsels die de blaas ondersteunen.
  • Stressincontinentie: Urineverlies bij fysieke stress zoals hoesten of niezen.
  • Aandrangincontinentie: Plotselinge, sterke aandrang om te urineren.

Verder kan deze hormonale verschuiving de interne voering van de urethra en blaas gevoeliger maken voor irritaties en infecties, wat de symptomen van incontinentie kan verergeren. Bijkomende vaginale atrofie en droogheid tijdens de menopauze kunnen ook de urinaire functie beïnvloeden.

Behandelingsopties omvatten vaak:

  • Leefstijlaanpassingen: Dieetwijzigingen en gewichtsbeheersing.
  • Bekkenbodemoefeningen: Om spierkracht te verhogen.
  • Hormoonvervangingstherapie (HRT): Kan symptomen verminderen.

Meer dan de helft van de vrouwen ervaart urinaire incontinentie na de menopauze. Het is essentieel voor vrouwen om deze symptomen te herkennen en stappen te ondernemen om comfort en kwaliteit van leven te behouden.

Prostaatproblemen & Chirurgische Ingrijpen

Mannelijke incontinentie kan vaak worden herleid tot prostaataandoeningen en de daaropvolgende operaties. In het geval van een vergrote prostaat, technisch bekend als benigne prostaathyperplasie (BPH), kan dit leiden tot onvolledige lediging van de blaas en overloopincontinentie, wat zich uit in doorlopend druppelen of lekken.

Bij de behandeling van prostaatkanker, zoals een radicale prostatectomie, is incontinentie een veelvoorkomend gevolg. Dit komt meestal door beschadiging aan de spieren of zenuwen die de blaas controleren, waar ongeveer een kwart van de mannen postoperatief last van krijgt.

Tijdens deze operaties wordt de prostaatklier verwijderd. Alhoewel er gestreefd wordt de zenuwen voor blaasbeheersing te sparen, ontstaat er toch vaak een zekere mate van urinaire dysfunctie. Dit kan zich uiten als stressincontinentie, waarbij lekkage optreedt bij hoesten, niezen of inspanning, of als aandrangincontinentie, gekenmerkt door een plotselinge, oncontroleerbare behoefte om te urineren. Het risico op incontinentie varieert naar gelang het soort operatie, de toegepaste chirurgische techniek, en patiëntspecifieke factoren.

  • Vergrote Prostaat: Kan leiden tot overloopincontinentie.
  • Prostaatkankerbehandelingen: Kunnen stress- en aandrangincontinentie veroorzaken.
  • Postoperatieve Complicaties: Urinaire incontinentie komt voor bij circa 25% van de geopereerde mannen.

Om meer te lezen over het beheer van urinaire incontinentie na een prostaatoperatie, klik hier.

Chronische Constipatie

Langdurige verstopping is een vaak over het hoofd gezien factor die bijdraagt aan incontinentie, zoals aandrangincontinentie en ontlastingsincontinentie. Voortdurend persen, als gevolg van chronische verstopping, kan de bekkenbodemspieren verzwakken. Deze spieren zijn essentieel voor het ondersteunen van de blaas en het controleren van de afgifte van urine en ontlasting. Na verloop van tijd kan deze zwakte resulteren in een afgenomen vermogen om de blaas- en darmbewegingen te beheersen.

Bovendien kan de ophoping van stoelgang in het rectum druk uitoefenen op de blaas, waardoor de capaciteit vermindert en dit leidt tot meer frequentie en urgentie bij het urineren. In ernstige gevallen kan een geïmpacteerde stoelgang zelfs de normale functie van spieren en zenuwen in het bekkengebied verstoren, wat incontinentieproblemen verder kan verergeren.

Zenuwschade

Zenuwschade speelt een aanzienlijke rol bij incontinentieproblemen. Dit komt doordat de regie over de functies van blaas en darmen sterk afhankelijk is van een gezond zenuwstelsel. Signalen die de volheid van blaas en darmen aanduiden worden door zenuwen naar de hersenen gestuurd. Deze signalen geven ook aan wanneer het tijd is om de spieren in het bekken en de sluitspieren te laten samentrekken of ontspannen om de urine- of ontlastingsstroom te starten of stoppen.

Belangrijkste Punten:

  • Signaaloverdracht: Zenuwen communiceren de volheid van blaas/darmen naar de hersenen.
  • Spiercoördinatie: Correcte contractie en ontspanning van sluitspieren is cruciaal.
  • Oorzaken van schade: Parkinson, ruggenmergletsels, multiple sclerose, gevolgen van operaties of bestraling.
  • Symptomen: Onvrijwillig urineverlies, onvermogen om volheid van blaas/darmen te voelen.

Wanneer deze zenuwen beschadigd zijn—door een diversiteit aan aandoeningen zoals bijvoorbeeld Parkinson, ruggenmergletsels, multiple sclerose, of de nawerkingen van chirurgische ingrepen of bestralingstherapie—raakt de communicatie tussen blaas, darmen en hersenen verstoord. Dit kan aanleiding geven tot onvrijwillige lekkage van urine of ontlasting, omdat de blaas op onverwachte momenten kan samentrekken of de spieren niet correct werken om continuentie te garanderen. In sommige gevallen kan zenuwschade ook leiden tot een verminderd vermogen om te voelen wanneer de blaas of darm vol is, wat het risico op incontinentie verder verhoogt.

Medicijnen

Diverse medicijnen hebben invloed op de blaasfunctie en kunnen incontinentie bevorderen. Hier is een beknopt overzicht van medicijntypen die tot dit probleem kunnen leiden:

  • Diuretica: Verhogen de urineproductie en kunnen urgentie veroorzaken.
  • Antidepressiva en antipsychotica: Beïnvloeden neurotransmitters wat de controle over de blaas aantast.
  • Sedativa en spierontspanners: Verminderen het bewustzijn van de noodzaak om te urineren en kunnen de blaasspieren verzwakken.
  • Medicatie voor hoge bloeddruk:
    • Alpha-blokkers: Aantasting van de sluitspier kan lekkage veroorzaken.
    • Calciumkanaalblokkers: Ontspannen de gladde spieren van de blaas, wat kan leiden tot incontinentie.

Het is belangrijk bewust te zijn van deze mogelijke bijwerkingen bij het gebruik van deze medicijnen.

Zwaarlijvigheid

Zwaarlijvigheid heeft een significante invloed op incontinentie, doordat het extra gewicht hogere druk uitoefent op de blaas en bekkenbodemspieren. Deze druk kan de bekkenbodem geleidelijk verzwakken, wat het vermogen om de blaas en urethra adequaat te ondersteunen vermindert. Hierdoor kan het voorkomen dat bij activiteiten die extra stress geven aan de buikstreek, zoals hoesten, niezen of het tillen van zware objecten, stressincontinentie optreedt, waarbij onvrijwillig urineverlies optreedt.

Bovendien kan de ophoping van vetweefsel in het bekkengebied de positie van de blaas en urinebuis veranderen, wat het mechanisme van de urinaire continentie verder kan aantasten. Zwaarlijvigheid verhoogt ook het risico op het ontwikkelen van type 2 diabetes, wat kan leiden tot zenuwschade die de controle over de blaas beïnvloedt, en kan andere aandoeningen zoals slaapapneu verergeren, wat geassocieerd is met nachtelijke incontinentie.

UTI's

Urinaire infecties kunnen kortstondige incontinentie veroorzaken, aangezien deze voor irritatie en ontsteking van het urinewegstelsel zorgen. De symptomen die voortkomen uit deze irritatie omvatten:

Deze aandoeningen ontstaan doordat de blaas en urethra geïrriteerd raken, wat leidt tot:

  • Verhoogde gevoeligheid: Het wordt moeilijker urine op te houden en de blaas volledig te legen.
  • Ontregelde signalen: Storingen in de communicatie tussen de blaas en hersenen, resulterend in onwillekeurige samentrekkingen van de blaasspier.

Hoewel incontinentie als gevolg van urinaire infecties meestal tijdelijk is en verdwijnt na behandeling, kan herhaalde blootstelling aan deze infecties langduriger problemen met blaascontrole veroorzaken.

Diabetes

Diabetes kan leiden tot incontinentie door meerdere mechanismen, vooral vanwege de impact op de zenuwfunctie en urinewegen. Langdurig hoge bloedsuikerspiegels kunnen zenuwschade veroorzaken (diabetische neuropathie), wat de zenuwen die de blaas en urinebuis besturen beïnvloedt. Deze schade kan resulteren in een overactieve blaas, met onvrijwillige spiersamentrekkingen die een dringende noodzaak en frequentie van urineren veroorzaken, evenals aandrangincontinentie.

Bovendien kan diabetes bijdragen aan urineweginfecties, die de blaas kunnen irriteren en tijdelijk symptomen van incontinentie kunnen verergeren. De verhoogde urineproductie die vaak gepaard gaat met ongecontroleerde diabetes kan de capaciteit van de blaas overbelasten, wat leidt tot overloopincontinentie, waarbij de blaas niet volledig kan legen, met lekkage als gevolg.

Urinaire Blokkades

Oorzaken en Invloeden

Urinaire blokkades kunnen ontstaan door aandoeningen zoals nierstenen, een vergrote prostaat of vernauwingen in de urinewegen. Deze blokkades verhogen de druk binnen de blaas, wat volledige lediging tijdens het urineren bemoeilijkt.

Door de verhoogde druk kan de blaas overrekt raken, waardoor de spieren verzwakken en hun vermogen om effectief samen te trekken afneemt. Dit kan leiden tot overloopincontinentie, waarbij de blaas niet goed leegt, resulterend in constante of frequente druppels urine.

Het urineren door een blokkade kan ook spanning en mogelijke schade aan de bekkenbodemspieren en de sluitspier veroorzaken, wat de urinaire controle verder kan verminderen. In sommige gevallen kan de verhoogde druk van blokkades ook onvrijwillige blaascontracties veroorzaken, wat aandrangincontinentie tot gevolg heeft.

Beheersing en Behandeling

Het begrijpen van de onderliggende oorzaken van incontinentie is een eerste stap naar effectief beheer. Door het vinden van de hoofdoorzaak kan men samen met een zorgverlener een op maat gemaakt behandelplan ontwikkelen, variërend van aanpassingen in levensstijl tot medische interventies.

Incontinentie hoeft uw leven niet te beperken. Met de juiste kennis en ondersteuning is het mogelijk deze aandoening te beheersen en een vol, actief leven te leiden.

Ondersteunende Producten

Zoekt u hulp bij het vinden van het juiste product voor blaasbescherming? Doe onze quiz voor blaasbescherming en ontvang vandaag nog een voorbeeldpakket!

Ga door, blijf lezen.

Ga naar alle blog artikelen
prostaatproblemen

Prostaatproblemen: Effectieve Behandelingen en Preventie Strategieën

Prostaatproblemen komen vaak voor bij mannen, vooral als ze ouder worden. De prostaat, een klier ter grootte van een walnoot, bevindt zich onder de blaas en omgeeft de urinebuis. Deze klier speelt ...

oorzaken vaak plassen bij vrouwen

12 Oorzaken van vaak urineren bij vrouwen

Plassen of urineren is een normaal onderdeel van het leven en helpt het lichaam om overtollig water en andere afvalstoffen kwijt te raken. Maar als de aandrang om te plassen vaak toeslaat en je vak...

Sleutelgat incontinentie

Sleutelgat-incontinentie: wat is het en hoe te voorkomen?

Sleutelgatincontinentie treedt op wanneer je je urine kunt ophouden tot het moment dat je bij de deur bent, maar dan plotseling het gevoel hebt dat je het niet meer kunt ophouden. Het kan ook gebeu...